Tìm về Đền Thánh Mẫu, dự lễ hội người miền biển nơi biên viễn

05/05/2026 20:20
Đền Thánh Mẫu là ngôi đền cổ thờ bà Thiên Hậu Thánh Mẫu và tứ mẫu, rất linh thiêng được nhân dân và đông đảo du khách đến chiêm bái, tọa lạc ở khu Đông Thịnh, phường Trà Cổ, thành phố Móng Cái, nay là phường Móng Cái 1. Với những giá trị về lịch sử và văn hóa đã được khẳng định, Đền Thánh Mẫu đã được UBND Tỉnh Quảng Ninh công nhận và xếp hạng Di Tích cấp Tỉnh từ năm 2023.

Đền Thánh Mẫu là ngôi đền rất linh ứng, đã ăn sâu vào tiềm thức của biết bao thế hệ người dân Móng Cái. Những chuyến ra khơi đánh cá, những đêm vó đèn ngoài biển, những giờ phút động trời mọi người đặt lòng tin vào Mẫu, cầu mong Mẫu phù hộ độ trì cho giông tố sẽ tan đi, biển lại bình yên, những con thuyền lại đầy ắp tôm cá, cuộc sống lại ấm no, tiếng cười, tiếng nói rộn vang. Vì vậy, đền Thánh Mẫu là nơi được nhân dân vùng biển hết lòng tôn kính, tin tưởng, tháng ngày hương khói phụng thờ. Bên cạnh đó Đền Thánh Mẫu là hình ảnh của mảnh đất và con người Trà Cổ nói riêng, Móng Cái nói chung, là nơi tôn thờ, gửi gắm ân tình, lòng tri ân sâu sắc của những thế hệ con cháu người dân Trà Cổ với tổ tiên, với những người có công với làng, với nước từ ngàn xưa tới nay, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam, nâng cao lòng tự hào dân tộc, tăng cường ý thức cộng đồng, tạo thành sức mạnh để chiến thắng thiên nhiên, chiến thắng mọi kẻ thù trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng phát triển quê hương, đất nước.

Đền Thánh Mẫu tại Trà Cổ, phường Móng Cái 1 (ảnh tư liệu)

Tới đây, đi qua cổng chính, quý khách bước vào một khoảng sân rộng có một cây gạo cổ thụ tán rộng, hàng năm cứ vào dịp tháng ba cây gạo lại đơm hoa thắp lửa một góc trời. Trước sân đền có am thờ Mẫu, phía trước là hồ cá, xa xa là bát ngát những rặng tre xanh mát soi bóng xuống những đầm nuôi tôm, thả cá của ngư dân.

Tương truyền, ngôi đền đã có niên đại hàng ngàn năm, gắn bó với đất và người nơi biên cương Tổ quốc. Xưa kia đền chỉ là một am nhỏ trong rừng chay cổ thụ. Theo giai thoại, xưa kia có một pho tượng trôi từ biển vào, nhân dân trong vùng thấy kỳ lạ nên rước vào lập đền thờ. Ngoài thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu, trong đền còn có ban thờ tứ mẫu. Trải qua biến thiên của thời gian, rừng chay giờ đã không còn, dấu tích rừng chay chỉ còn lại vài cây chay cổ thụ trên sân đền, trong đó có cây di sản đã 700 tuổi. Cũng qua thời gian, đền được tu bổ lại, khang trang và tọa lạc trên một khu đất bề thế như ngày nay. Cùng với cây chay cổ thụ gần ngàn năm tuổi, trong khuôn viên đền còn lưu giữ nhiều dấu tích xưa như Giếng Tiên quanh năm đầy ắp nước. Theo ông thủ từ trông giữ đền, khu vực đền là vùng cửa biển nên nước lợ, người dân không thể dùng nước giếng để ăn uống nhưng riêng nước giếng trong sân đền thì quanh năm ngọt, mát, không bao giờ cạn nên được gọi là Giếng Tiên. Theo các cụ cao niên trong làng kể lại, từ xưa đến nay nhân dân thường đến Giếng Tiên lấy nước về dùng để pha trà, uống vào tinh thần minh mẫn, sảng khoái, khỏe mạnh. Nay những người đủ duyên uống nước Giếng Tiên vào sẽ gặp may mắn, bình an, tan hết mọi ưu tư phiền muộn.

Lễ hội đền Thánh Mẫu năm 2026 được tổ chức từ ngày 06-9/5/2026 (tức từ ngày 20/3-23/3 Âm lịch). Đây là lễ hội truyền thống văn hóa đã được phôi phục và duy trì thường niên, nhằm phát huy giá trị di sản văn hóa của địa phương nói chung và những giá trị văn hóa cộng đồng nói riêng của Đền Thánh Mẫu. Góp phần  quảng bá hình ảnh di tích lịch sử Đền Thánh Mẫu và các di tích khác trên địa bàn tới đông đảo nhân dân và du khách.

Chương trình Lễ hội Đền Thánh Mẫu gồm nhiều hoạt động cả phần lễ và phần hội đặc sắc và hấp dẫn mang đậm bản sắc truyền thống của địa phương như: Lễ Rước Mẫu xuất du, lễ dâng thập cúng, lễ dâng hương của các đoàn nhân dân du khách; các hoạt động văn hóa, thể thao…

Vào những ngày diễn ra lễ hội, những người con của quê hương Trà Cổ từ khắp mọi miền và du khách thập phương đến tham dự đều thành kính sửa soạn mâm lễ vật dâng lên Thiên Hậu Thánh Mẫu; đồng thời tổ chức nhiều hoạt động văn nghệ và lễ múa dâng hoa thập cúng đặc sắc mang đậm nét văn hóa của người dân Việt nơi miền biển. Đây là dịp để mọi người cầu sức khỏe, cầu trời yên biển lặng, mùa màng bội thu, đi biển an toàn và thu được nhiều kết quả. 

Hiện nay Đền Thánh Mẫu cùng với hệ thống di tích trên địa bàn phường Móng Cái 1 như đình Trà Cổ, chùa Nam Thọ, đình Đông Thịnh, Đình Tràng Vỹ… là biểu trưng cho văn hóa Việt Nam, là “Cột mốc văn hóa” trường tồn khẳng định chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam nơi địa đầu Tổ quốc. Với cảnh quan rộng rãi, không gian thoáng đãng đền Thánh Mẫu không chỉ là một điểm văn hóa tâm linh mà còn là một địa điểm hấp dẫn du khách khi tới du lịch tại tỉnh Quảng Ninh nói chung và phường Móng Cái 1 nói riêng.

Thu Hằng
Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Móng Cái 1
Loading...