Đại biểu tham dự tại điểm cầu Nam Ninh (Trung Quốc) gồm Bí thư 05 tỉnh, thành phố của Việt Nam (Quảng Ninh, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Hải Phòng) và Bí thư Quảng Tây cùng khách mời tham dự Hội nghị gặp gỡ đầu Xuân 2026. Đại biểu tham dự tại hiện trường Lễ khởi động gồm: đồng chí Vũ Văn Diện – UV BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh; đồng chí Khưu Minh Hồng – Thị trưởng Chính quyền nhân dân thành phố Phòng Thành Cảng, Quảng Tây, Trung Quốc, lãnh đạo chính quyền thành phố Đông Hưng (Trung Quốc) và chính quyền phường Móng Cái 1, Việt Nam cùng lãnh đạo các sở, ngành địa phương, doanh nghiệp hai bên.

Ngày 26 tháng 01 năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 164/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc). Phạm vi của Đề án là xây dựng mô hình cửa khẩu Móng Cái (Việt Nam) – Đông Hưng (Trung Quốc) trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại cho luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh tại khu vực cầu Bắc Luân I và luồng kiểm soát phương tiện vận tải, hàng hóa xuất nhập khẩu tại khu vực cầu Bắc Luân II, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông qua lại cửa khẩu biên giới, đồng thời tạo công cụ quản lý hiện đại phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan chức năng tại cửa khẩu. Mô hình cửa khẩu thông minh thực hiện trong một phạm vi tách biệt, khép kín, áp dụng đối với một số chủng loại mặt hàng cụ thể trong thời gian thí điểm, bên cạnh đó phương thức giao nhận hàng hóa truyền thống vẫn được duy trì hoạt động đồng thời.

Đề án đặt mục tiêu xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu trọng điểm của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc. Với vị thế là "cửa ngõ" quan trọng kết nối các nước ASEAN với thị trường Trung Quốc, việc chuyển đổi sang mô hình cửa khẩu thông minh giúp Việt Nam khẳng định vai trò mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng khu vực. Mô hình này không chỉ đảm bảo dòng chảy hàng hóa thông suốt mà còn chủ động ứng phó hiệu quả trước các thách thức từ thiên tai hay dịch bệnh.

Kế hoạch xây dựng cửa khẩu thông minh tập trung vào hai trụ cột chính:

Thứ nhất, đối với luồng kiểm soát hành khách tại khu vực cầu Bắc Luân I, dự án sẽ triển khai đồng bộ các công nghệ nhận diện sinh trắc học hiện đại như nhận diện khuôn mặt, vân tay, cùng hệ thống cổng kiểm soát tự động e-Gate. Mục tiêu là rút ngắn tối đa thời gian làm thủ tục, từng bước hướng tới mô hình thông quan không tiếp xúc, bảo đảm an toàn, chính xác và thuận tiện cho người xuất nhập cảnh.

Thứ hai, đối với luồng vận chuyển hàng hóa tại khu vực cầu Bắc Luân II, đây là nội dung đột phá của dự án, với việc thí điểm triển khai xe tự hành không người lái thông minh (IGV) trên nền tảng công nghệ 5G và hệ thống định vị hiện đại. Giải pháp này cho phép tổ chức vận chuyển hàng hóa xuyên biên giới liên tục 24/7, góp phần giảm phụ thuộc vào yếu tố thời gian, nhân lực và điều kiện ngoại cảnh.

Về lộ trình thực hiện, dự án được triển khai theo hai giai đoạn:

Giai đoạn 1 (năm 2026): 

Tại khu vực cầu Bắc Luân I: Triển khai tại luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh trên cơ sở hạ tầng hiện có, đối tượng phục vụ là cư dân biên giới và hành khách, dự kiến hoàn thành trong Quý I/2026. 

Tại khu vực cầu Bắc Luân II: Xây dựng cơ sở hạ tầng công trình cửa khẩu thông minh, xây dựng luồng chuyên dụng và lắp đặt trang thiết bị để xe tự hành không người lái IGV hoạt động (mục tiêu hoạt động 24/7), xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC).

Giai đoạn 2 (giai đoạn 2027–2030): 

Tại khu vực cầu Bắc Luân I: Mở rộng phạm vi ranh giới cửa khẩu để đầu tư mở rộng không gian, diện tích dành cho xuất nhập cảnh, tăng số luồng kiểm soát tự động.

Tại khu vực cầu Bắc Luân II: Triển khai mô hình cửa khẩu thông minh, tăng số làn chuyên dụng và nâng cấp năng lực thông quan xuất nhập khẩu theo mô hình xe tự hành IGV hoặc xây dựng mô hình vận chuyển hàng hoá mono-rail (sky-rail) tùy tình hình lưu lượng hàng hóa trên thực tế. Phối hợp với bên Bạn nghiên cứu xây dựng công trình qua biên giới phục vụ hoạt động cửa khẩu thông minh; Tiếp tục mở rộng, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng công trình cửa khẩu thông minh (Công viên logistics Bắc Luân II, Trung tâm thương mại điện tử, hàng xuất nhập khẩu, kho hậu cần…).

Việc hiện thực hóa cửa khẩu thông minh tại Móng Cái là lời cam kết của Việt Nam về một môi trường kinh doanh thông thoáng, hiện đại và an toàn. Đây chính là bước đi vững chắc để giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia gắn liền với phát triển kinh tế bền vững trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế sâu rộng.

Hiện nay quan hệ hợp tác giữa Trung Quốc – Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Trên nền tảng ấy, quan hệ hợp tác giữa Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây và Quảng Ninh cũng đạt được những kết quả rất tốt đẹp. 

Thời gian tới, hai bên tiếp tục kế thừa và phát huy tốt hơn nữa mối quan hệ hữu nghị, hợp tác và phát triển giữa hai tỉnh - khu. Trong đó, hai bên thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác kinh tế qua biên giới; đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực du lịch, thương mại, quản lý cửa khẩu, quản lý biên giới; tăng cường các hoạt động giao lưu nhân dân và phối hợp trong công tác quản lý biên giới, 

Cùng với cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng, Quảng Ninh tập trung chuẩn bị khởi công một loạt các dự án hạ tầng giao thông chiến lược ngay trong năm 2026, tiêu biểu là cầu Bắc Luân 3, đường sắt tốc độ cao Móng Cái - Hạ Long và Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Qua đó, hình thành hệ thống hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ giữa Quảng Ninh với Quảng Tây cũng như với các địa phương phát triển nhất của khu vực phía Bắc Việt Nam…

Việc thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai tỉnh, khu là yếu tố rất quan trọng để làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đã được lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước vun đắp trong thời gian qua. Qua đó, góp phần vào sự phát triển của các địa phương cũng như của hai nước trong giai đoạn tới.